Produkty VITARGO posiadają
certyfikaty zdrowia i czystości produktu uznawane przez międzynarodowe
organizacje sportowe m.in. IOC.
Wszystkie produkty VITARGO
oferowane przez SPORTLIFE
produkowane i pakowane są w oryginalne opakowania w Szwecji.
Wykład o Vitargo:
Węglowodany w sporcie wyczynowym - najnowsze poglądy i osiągnięcia w
produkcji preparatów węglowodanowych
Obecnie niemal każdy, mający do
czynienia z nowoczesnym treningiem, zdaje sobie sprawę z tego, jak ważne jest
utrzymanie równowagi energetycznej organizmu sportowca. Poza wyczerpującym
treningiem, podstawą sukcesu w sporcie jest po prostu zrównoważona dieta i
utrzymanie równowagi energetycznej: ilość energii spożytej powinna równoważyć
ilość energii zużytej.
W praktyce jest to nieraz trudne, zwłaszcza na zgrupowaniach treningowych i w
okresach częstych startów. Rzeczywistość sportowca jest taka, że często nie
jest on w stanie zjeść taką ilość pokarmu, jaka jest konieczna. A jest to
niezbędne zwłaszcza wtedy, gdy energia jest najbardziej potrzebna, np. dla
superkompensacji mięśniowych i wątrobowych zasobów glikogenu bezpośrednio po
treningu. W takich sytuacjach napoje węglowodanowe mogą być niezbędne.
Wynikiem ujemnego bilansu energii mogą być następujące objawy tzw.
przetrenowania:
mniejsza skuteczność treningu
zły stan psychiczny
obniżona odporność (zwiększona
skłonność do infekcji)
zwiększona urazowość
Aby uniknąć objawów
przetrenowania, dobrze jest obliczyć ilość wydatkowanej przez zawodnika energii
i ilość energii pobranej z dietą. Prostszym, lecz mniej dokładnym sposobem,
jest kontrola masy ciała: nie tracenie i nie przybieranie na wadze wskazuje na
równowagę energetyczną.
Niedobór energii może być łatwo wyrównany wypiciem dodatkowej porcji
węglowodanów, ponieważ powodem niedoboru jest najczęściej właśnie zbyt mała
ilość węglowodanów w organizmie zawodnika.
Zasoby energii w ustroju
Organizm korzysta przede
wszystkim z trzech źródeł energii: węglowodanów (magazynowanych jako glikogen w
mięśniach i w wątrobie), tłuszczów i białka. Proporcje między poszczególnymi
źródłami, pokrywającymi zapotrzebowanie na energię, zależą od intensywności
wysiłku (Ryc.1).
Jak widać, podczas ciężkiej pracy
organizm korzysta przede wszystkim z węglowodanów. To sprawia, że gospodarka
węglowodanowa jest tak ważna w sporcie wyczynowym. Organizm może zmagazynować
400-1000 g
glikogenu, z tego 300-900g w mięśniach i 50-100g w wątrobie. Poza tym, około
10g węglowodanów znajduje się w układzie krążenia w postaci glukozy.
Glikogen mięśniowy stanowi paliwo dla pracy mięśni, zaś glikogen wątrobowy
utrzymuje poziom cukru we krwi. Omówione zależności rozpatrzymy na przykładzie
triatlonu. Triatlon długodystansowy to 3,8 km pływania, 120 km jazdy na rowerze i 30 km biegu.
Intensywność
wysiłku:
Pływanie - ok. 85-95% VO2max
Rower - ok. 85-95% VO2max
Bieg - ok. 85-95% VO2max
Jak widać, triatlonista wykonuje
wysiłek o bardzo wysokiej intensywności przez cały czas trwania konkurencji. W
ciągu całego triatlonu organizm zużywa ok. 9000 kcal


Romijn, J.A et. al.(1993). Regulation of
endogenous fat and carbohydrate metabolism in relation to exercise intensity
and duration. Am. J. Physiol. 265:E380-E391
Obliczenie zapotrzebowania na
węglowodany daje w wyniku ilości 1400-1500 g węglowodanów na taki wyścig. Ilość ta
odpowiada ok.6 kg ugotowanego makaronu!
Można założyć, że jeżeli zawodnik
ma pełne rezerwy glikogenu w momencie startu i zużywa ok. 1,2 g węglowodanów na kg masy
ciała na godzinę (z wyjątkiem pierwszej godziny, w której zapotrzebowanie na
energię pokrywa glikogen wątrobowy), to nawet wtedy zasoby węglowodanowe
zostaną wyczerpane u niektórych zawodników przed ukończeniem wyścigu.
Wielu czołowych zawodników,
których dobowe obciążenia treningowe są zbliżone do opisanego, mają trudności z
utrzymaniem równowagi energetycznej, jeżeli nie spożywają dodatkowych porcji
węglowodanów w postaci napojów.
Suplementacja węglowodanami w postaci napojów może być potrzebna do:
Zapewnienia pełnych zasobów
węglowodanowych przed startem.
Utrzymania prawidłowego poziomu
cukru we krwi podczas zawodów i treningu, gdy wyczerpane są zasoby glikogenu
wątrobowego.
Do odbudowy zasobów glikogenu
bezpośrednio po wysiłku.
Na ogół wiadomo, że odbudowa
glikogenu jest najbardziej wydajna, gdy podaż zasobów (w ciągu godziny po
wysiłku).
Wiadomo również, że węglowodany, podane jako napoje, są skuteczniejsze niż
pobrane z pożywieniem.
Powszechnie stosowane węglowodany
w napojach dla sportowców i napojach dostarczających energii
Wszystkie dostępne dotychczas napoje dla sportowców i
preparaty dostarczające energii zawierają jeden lub więcej niżej wymienionych
produktów degradacji skrobi jako źródło węglowodanów:
- Dekstrozę
(glukozę)
- Syrop
glukozowy (skrobiowy)
-
Maltodekstrynę
- Sacharozę
- Fruktozę
|
Węglowodan
|
Przeciętna masa cząsteczkowa
|
|
Vitargo
|
500 000 - 700 000
|
|
Maltodekstryna
|
1000 - 10 000
|
|
Syrop glukozowy
|
250 - 1000
|
|
Dekstroza
|
180
|
Tabela 1.
|
Napój sportowy
|
Roztwór 5%
|
Roztwór 10%
|
Roztwór 15%
|
|
Vitargo Carboloader
|
11
|
24
|
39
|
|
Maxim Original (Maltodekstryna)
|
48
|
100
|
165
|
|
Isostar Long Energy
|
89
|
181
|
306
|
Tabela 2.
Wszystkie ww. to tradycyjne
węglowodany produkowane dla potrzeb przemysłu spożywczego i stosowane w
potrawach, lodach, cukierkach. Zapewniają one odpowiednią konsystencję, a poza
tym stanowią nośnik przypraw i aromatów.
Stosuje się je w napojach dla sportowców i pozostałych napojach dostarczających
energii, ponieważ są to węglowodany krótkołańcuchowe, a kiedyś uważano że dają
one najszybszy efekt. Są poza tym łatwe w stosowaniu, dostępne i tanie jako
surowiec.
Producenci napojów dla sportowców
często opisują te węglowodany jako "specjalnie dobrane węglowodany
złożone", oligosacharydy, itp. Za tymi określeniami zawsze kryje się
jeden, lub kilka wymienionych powyżej produktów.
Obecnie dysponujemy alternatywnym produktem, opracowanym specjalnie dla
zawodników, ze szczególnym uwzględnieniem dyscyplin wytrzymałościowych.
Najnowsze osiągnięcia w produkcji węglowodanów dla potrzeb sportu
Firma Carbamyl AB (Szwecja)
opracowała i opatentowała nowy rodzaj węglowodanu do napojów dla sportowców,
przy współpracy czołowych zawodników szwedzkich z różnych dyscyplin sportu.
Węglowodan ten występuje tylko w produktach o nazwie firmowej Vitargo®.
Vitargo® różni się od innych węglowodanów stosowanych w napojach dla
sportowców i pozostałych napojach dostarczających energii, przede wszystkim
tym, że słada się ze znacznie dłuższych łańcuchów węglowodanów i nie zawiera
cukrów krótkołańcuchowych (oligosacharydów).
Ilustruje to najlepiej Tabela 1, podająca przeciętne masy cząsteczkowe
stosowanych węglowodanów.
Dodatkową właściwością cząsteczki
Vitargo® jest jej bardzo niska osmolalność, co prawdopodobnie
stanowi o znakomitej przydatności tego preparatu w sporcie (Tabela 2.).
Vitargo®, węglowodan o
długim łańcuchu, wolniej rozpuszcza się w wodzie i dlatego musi być
przygotowany w specjalny sposób. Dla uzyskania pożądanego efektu należy użyć
miksera.
Doświadczenia użytkowników Vitargo®
Vitargo® jak dotąd
było stosowane głównie przez zawodników szwedzkich. Firma ściśle współpracuje z
zespołem reprezentacji Szwecji w triatlonie, narciarstwie biegowym,
kajakarstwie, tenisie (zespół Pucharu Davies'a) i z wieloma innymi.
Zawodnicy ci stosują Vitargo®
w okresach intensywnego treningu i w okresach startowych. Członkowie zespołów
piłki nożnej i hokeja na lodzie, którzy regularnie stosowali Vitargo®przez
cały sezon, zauważyli znaczący spadek częstości infekcji i urazów. Jako
przykłady mogą służyć takie zespoły jak: AIK, Djurgarden, Modo, Fä rjestaden.
Wszyscy oni stwierdzili że Vitargo®, zażywane regularnie po treningu
w ciągu całego sezonu zapewnia:
najefektywniejszy sposób odbudowy
zasobów węglowodanowych
efektywny trening (bardziej
intensywny) w ciągu całego sezonu
mniej kurczów mięśniowych i
szybszą odnowę mięśni
mniej objawów przetrenowania
mniej infekcji
Vitargo®, spożywane
podczas posiłku, wydaje się lepiej nawadniać organizm. Na wskutek bardzo
niskiej osmolalności w znaczący sposób zmniejsza ryzyko zaburzeń żołądkowych.
Vitargo® może dawać bardzo pozytywne efekty synergistyczne np.z
kreatyną.
Badania naukowe
Przeprowadzono dwa kompleksowe
badania naukowe, które wykazały że Vitargo® uzupełnia zasoby
węglowodanów o 70% szybciej i ”przechodzi” przez przewód pokarmowy o 80% niż
tradycyjne formy węglowodanów.W obu badaniach porównywano Vitargo® z
syropem glukozowym, powszechnie stosowanym w napojach dla sportowców i napojach
dostarczających energii. Poza tym syrop glukozowy ma bardzo podobny skład
cukrów, jak w mieszaninie maltodekstryny i dekstrozy.
Vitargo® (weglowodan o dużej masie
cząsteczkowej) poddane zostało dwóm kompleksowym badaniom naukowym przez
Karoliński Instytut w Sztokholmie.Vitargo® porównywano z weglowodanowym napojem
sportowym zawierającym glukozę (niska masa czasteczkowa).
Temat badania naukowego nr 1.
Szybkość uzupelniania glikogenu w
miesniach po przyjeciu napojów sportowych zawierajacych weglowodany o wysokiej,
oraz niskiej masie czasteczkowej.
Sposób przeprowadzenia badania:
Karolinski Instytut w Sztokholmie przeprowadził testy kliniczne produktu
Vitargo® na 14 ochotnikach- zdrowych, dobrze wytrenowanych
sportowcach. Wiek uczestników 21-33 lata. Srednia wzrostu 190 cm. Srednia waga 81,2 kg. Badani zglaszali
sie do laboratorium na dwie sesje badan o godz. 8 rano, po zwyklym tradycyjnym
sniadaniu. Badani wykonywali cwiczenia Szybkośćiowe jak i wytrzymalosciowe
(kolarstwo i bieg) az do wyczerpania. Piec minut po wysilku pobierano próbki
miesni (biopsja miesni uda). Nastepnie kazdy badany musial spozyc napój
zawierajacy proste weglowodany o niskiej masie czasteczkowej, a w drugim dniu
sesji otrzymali Vitargo®, weglowodan o 100 razy wyzszej masie
czasteczkowej niz cukry proste. (75g weglowodanu rozpuszczonego w 0,5 l wody). Taka sama ilosc
plynu wypijali po 30, 60 i 90 minutach. Kazdy badany spozywal ogólem 300g
weglowodanów w pierwszym jak i drugim dniu badan.
Próbki miesni pobierane byly
jeszcze na 2 i 4 godziny po spozyciu pierwszych napojów z węglowodanami.
Wyniki badań:
Po dwóch godzinach zawartosc glikogenu w miesniach po spozyciu Vitargo®
byla wyzsza niz po spozyciu weglowodanów o niskiej masie czasteczkowej.
W dwie godziny po zakonczeniu
wysilku,Vitargo® uzupelnia glikogen 70% szybciej niz proste
weglowodany
Po 4 godzinach nie zauwazono
róznicy w Szybkośći uzupelninia glikogenu miedzy dwoma weglowodanami.
Jakie znaczenie dla sportowca maja wyniki badan?
Bezposrednio po zakonczeniu treningu (1/2-1 godz) uzupelnienie glikogenu jest
szczególnie wazne i korzystne dla organizmu. Wlasnie wtedy nalezy przyjmowac
weglowodany.
Vitargo® jest
niezastapione w uzupelnianiu glikogenu po treningu i gromadzi glikogen 70%
szybciej niz inne weglowodany. Vitargo® pozwala uniknac ujemnego
bilansu energetycznego. Zachowanie równowagi bilansu energetycznego jest
skuteczna obrona przed infekcjami i symptomami przetrenowania.
Sportowcy którzy zamierzaja
uzupelnic glikogen poprzez tzw faze rozladowania (spozywaja male ilosci
weglowodanów ciagu paru dni i na zakonczenie tego cyklu przeprowadzaja bardzo
ciezki trening po to zeby “opróznic”calkowicie zapasy glikogenu, zwiekszaja w
ten sposób ”pojemnosc ladowania”), uzywajac Vitargo® mozna miec
pewnosc ze jest to najefektywniejszy sposób na uzupelnienie (”naladowanie)
glikogenu, co potwierdzaja badania naukowe.
Temat badania naukowego nr 2.
Szybkość opuszczania zoladka przez Vitargo®, weglowodan o
właściwościach zelotwórczych.
Sposób przeprowadzenia badania:
W badaniu wzielo udzial szesciu zdrowych mazczyzn. Uczestnicy badania wypili
75g weglowodanu o niskiej masie czesteczkowej rozpuszczonego w 0,5l wody.
Nastepnie w ciagu godziny sprawdzano zawartosc żołądka badannych osób na
wystepowanie weglowodanów.
W drugiej czesci badania próbe
powtórzono zastepujac weglowodan o niskiej masie czasteczkowej Vitargo®.
Wyniki badania:
Vitargo® opuszcza zoladek 80% szybciej niz weglowodany proste w
ciagu pierwszych 10 minut. Ponad polowa Vitargo® opuscila zoladek
przechodzac do jelit, w porównaniu napój glukozowy opuscil zoladek tylko w 20%
w tym samym czasie.
Jakie znaczenie dla sportowca maja wyniki badan:
Szybkie opuszczanie żołądka przez Vitargo® jest bardzo wazne,
poniewaz podczas wysilku wzrasta zapotrzebowanie na energie i uzupelnienie wody
w organizmie.
Vitargo® opuszcza żołądek 80% szybciej niż tradycyjnie przyjmowane
węglowodany.
W zwiazku z tym ze Vitargo®
opuszcza zoladek szybko, minimalizuje ryzyko wystapienia bólów brzucha podczas
wysilku. Potrzebne przy wysilku weglowodany (zawarta w nich energia)
przedostaja sie szybciej przez jelita do ukladu krwionosnego.
Woda z która Vitargo®
jest spozywane opuszcza zoladek równie szybko jakby pilo sie sama wode. W
porównaniu do roztworów wody z weglowodanami prostymi, moze zajsc zjawisko
zatrzymywania wody w zoladku, co z kolei doprowadza do przejsciowego
niedostatku wody w organizmie.
Termin osmolalnosc opisuje jak
szybko roztwór ”przechodzi przez” opuszcza zoladek. Jezeli osmolalnosc jest
niska to roztwór opuszcza szybko zoladek, jesli osmolalnosc jest wysoka to
proces jest dluzszy.
Osmolalnosc jest uzalezniona od
koncentracji spozywanego napoju, tzn stezenia roztworu weglowodanowego, w
zwiazku z jego chemicznymi właściwościami, rekomendowane jest w granicach 5-8%
. Powyzej 8% osmolalnosc przyjmie za wysoka wartosc.Roztwór Vitargo®
ma stezenie równe 5% (75g Vitargo® w 0,5l wody). Osmolalnosc wynosi
11 i jest bardzo niska.
Podczas aktywnosci fizycznej
rekomenduje sie 1,5-2 ml napoju co 10 minut. ważne jest dlatego, zeby plyn
opuscil szybko zoladek inaczej napelniony zoladek spowoduje ociezalosc, zle
samopoczucie z mozliwoscia wystapienia wymiotów.